Kinderen leren door te kopiëren
Van het inkopen van billendoekjes tot het poetsen van de speelruimte, van het zingen van liedjes tot het vegen van neusjes, van het ophangen van keukenkastjes tot het opstellen van een financieel jaarplan, van spelletjes bedenken tot discussie voeren over opvoeding: het hoort allemaal bij ouderparticipatiecrèche de Krakeling. Zevenentwintig jaar geleden kraakten jonge ouders een ruimte en namen zij de opvang voor hun kinderen zelf ter hand. Anno 2007 is deze formule nog steeds een succes, zij het in een gehuurde, voormalige garage.
Vijfentwintig ouders/ouderparen creëren hier samen een veilige gemeenschap, die ruimte biedt aan eigenheid, creativiteit en diversiteit. De kinderen weten zich geborgen in een groter geheel van ouders, kinderen en vrijwilligers. Iedere ouder participeert vrijwillig in vereniging de Krakeling. Tien dagdelen per week vangen deze ouders in totaal dertig kinderen op. Naast een halve dag crèchedienst, zijn er taken in commissies voor onder andere klusjes, tuinieren, financiën, inkoop of intake. Er wordt vergaderd over algemene zaken en de ontwikkeling van de kinderen. De crèche wordt op milieubewuste wijze gerund door aparte luierinzameling en het gebruik van biologische producten. Het jarenlange succesvol functioneren van een ouderparticipatiecrèche vereist veel nuchterheid en realiteitszin, ook in financieel opzicht. Zo kon er adequaat gereageerd worden op het nieuwe belastingstelsel en het intrekken van de gemeentesubsidie. Er zijn steeds ouders geweest die in de crèche een goed alternatief zagen voor reguliere opvang – door de financiële voordelen, maar niet in het minst ook door de manier van aanpak. De bezetting was hierdoor altijd min of meer volledig.
Iedereen zorgt voor de kinderen
De ouders zijn schrijver, stukadoor, psychologe, kunstenaar of marktverkoopster. De financiële bijdrage aan de Krakeling is inkomensafhankelijk en daardoor voor iedereen betaalbaar. Ook is er de mogelijkheid van sociale plaatsing, waarbij ouders in eerste instantie niet hoeven te betalen. Zo ontstaat er een groep met zeer uiteenlopende sociale en professionele achtergronden De kinderen leren hiermee verscheidenheid kennen en krijgen een breed aanbod aan activiteiten. Een ander belangrijk aspect van de Krakeling is dat de ouders op elkaar kunnen rekenen als steun en aanspreekpunt rond het opvoeden.
Vroeger werd er hartgrondig gediscussieerd of pindakaas onder zoet of onder zout beleg valt, nu debatteren wij over de werkwijze van de super-nanny. Maar het doel is hetzelfde: betrokken zijn bij de opvang van onze kinderen. Vorming ontstaat voor een groot gedeelte door het kopiëren van gedrag. De ouders geven met de crèche een direct voorbeeld van collectieve burgerzin. De Krakeling is één van de schaarse plekken waar kinderen structureel ook door mannen verzorgd worden. De kindergroep is verticaal, van een half tot vier jaar. Zo zijn de kinderen een tijdje de kleinsten en een tijdje de grootsten. Behalve de ouders zorgen enkele vrijwilligers voor de kinderen. Dit zijn bijvoorbeeld studenten of mensen in een re-integratie traject. De vrijwilligers vormen een vast onderdeel van de crèche en bepalen zelf hoeveel initiatief ze tonen. De Krakeling blijkt voor veel vrijwilligers een veilige en inspirerende plek te zijn.
Wat meteen opvalt is de grootte van het speellokaal. Wij willen onze kinderen de ruimte geven, binnen en buiten. De Krakeling kan niet los worden gezien van onze buitenspeelruimte de Bikkershof, een idyllische en veilige stadstuin met buitenspeelgoed, veel groen, dieren en een vijver. Het recente IWO rapport toonde een schrijnend tekort aan buitenspeelplaatsen voor crèches in Utrecht. De aanpak van de Krakeling sluit aan bij de ecologische en gemeenschappelijke wijze waarop de Bikkershof onderhouden wordt door de buurtbewoners. Door de centrale ligging, ook ten opzichte van grote uitvalswegen, kunnen ouders uit verschillende wijken in en buiten Utrecht (Lunetten, Houten, de Bilt) aan de Krakeling deel nemen.
Steun van de Gemeente
De in het huidige jeugdbeleid van de gemeente Utrecht geformuleerde waarden van zelfstandigheid, maatschappelijke betrokkenheid, respect voor eigenheid en tolerantie worden door de Krakeling op een unieke wijze uitgedragen. Naast het praktische aspect van goede kinderopvang, is de Krakeling van oudsher een maatschappelijk relevant verschijnsel. Buiten familie en werkverbanden, worden samenwerkingsvormen waarin mensen vrijwillig in een gemeenschappelijk doel investeren steeds schaarser. In een tijd dat marktwerking en commercialisering tot een steeds eentoniger sociaal landschap leiden, is de Krakeling een verschijnsel om zuinig op te zijn. Onze werkwijze past in het landelijke, politieke beleid, dat sociale samenhang, kleinschaligheid en collectieve burgerzin wil stimuleren. Eerder toonde de Gemeente Utrecht haar goede wil met structurele subsidie en financierde zij een uitgebreide verbouwing. Nu het gebouw verkocht dreigt te worden, is het te hopen dat de gemeente de bescherming biedt die nodig is om de Krakeling in de toekomst voort te laten bestaan.
Ouders van de Krakeling